{"id":26,"date":"2025-04-03T21:42:46","date_gmt":"2025-04-03T18:42:46","guid":{"rendered":"https:\/\/journals.sammu2-kl.uz\/?page_id=26"},"modified":"2025-07-24T10:29:54","modified_gmt":"2025-07-24T07:29:54","slug":"%d1%82%d1%80%d0%b5%d0%b1%d0%be%d0%b2%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d1%8f-%d0%ba-%d0%bf%d0%be%d0%b4%d0%b0%d1%87%d0%b5-%d1%81%d1%82%d0%b0%d1%82%d1%8c%d0%b8","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/journals.sammu2-kl.uz\/?page_id=26&lang=uz","title":{"rendered":"Maqola yuborish talablari"},"content":{"rendered":"

Mualliflar uchun qoida<\/strong><\/h2>\n

Mazkur \u201cQoida…\u201d xalqaro tibbiy jurnallar muharrirlari qo\u2018mitasi (www.ICMJE.org<\/a>) tomonidan ishlab chiqilgan \u201cBiotibbiyot jurnallariga taqdim etiladigan qo\u2018lyozmalarga qo\u2018yiladigan yagona talablar\u201d asosida tuzilgan.<\/strong><\/p>\n

Qo\u2018lyozmani tayyorlash<\/strong><\/h3>\n
    \n
  1. \n

    Maqola qo\u2018lyozmasi rus yoki ingliz tilida topshirilishi va MS Word matn muharririda Times New Roman shriftida, 14 o\u2018lchamda, ikki oraliqda terilishi kerak. Sahifa maydonlari quyidagicha bo\u2018lishi lozim: yuqoridan \u2013 2,0 sm, pastdan \u2013 2,0 sm, chapdan \u2013 3,0 sm, o\u2018ngdan \u2013 2,0 sm. Barcha sahifalar, titul varag\u2018idan boshlab, ketma-ket raqamlanishi kerak.<\/p>\n<\/li>\n

  2. \n

    To\u2018liq hajmdagi original maqolaning umumiy hajmi (3-bandda keltirilgan bo\u2018limlar bilan birga) 20\u201330 sahifani tashkil qilishi lozim; sharh maqolasi \u2013 40 sahifadan, klinik kuzatuv maqolasi \u2013 15 sahifadan, konferensiya materiallari tahliliga oid maqola esa 10 sahifadan oshmasligi kerak.<\/p>\n<\/li>\n

  3. \n

    Qo\u2018lyozma quyidagi tarkibiy qismlardan iborat bo\u2018lishi shart: titul varag\u2018i; annotatsiya (rez\u044eme); muallif(lar)ning ismi-sharifi; maqola sarlavhasi; kirish (dolzarblik); tadqiqot maqsadi; asosiy qism; xulosa (yakuniy fikrlar) va adabiyotlar ro\u2018yxati. Original maqolaning asosiy qismi quyidagi bo\u2018limlarni o\u2018z ichiga olishi kerak: \u201cMateriallar va usullar\u201d, \u201cNatijalar\u201d, \u201cMuhokama\u201d.<\/p>\n<\/li>\n

  4. \n

    Titul varag\u2018ida quyidagi ma\u2019lumotlar bo\u2018lishi lozim: maqolaning to\u2018liq nomi; mualliflarning ismi va familiyasi; ish bajarilgan muassasa(lar)ning rasmiy nomi va joylashuvi (shahar, mamlakat); kolontitul uchun maqola sarlavhasining qisqartirilgan varianti (50 belgidan oshmasligi kerak, shu jumladan bo\u2018sh joylar va tinish belgilarini hisobga olgan holda); kalit so\u2018zlar (6 tadan ko\u2018p emas); mualliflar haqidagi ma\u2019lumotlar. Shuningdek, grantlar, uskuna yoki dori vositalari ko\u2018rinishidagi homiylik manbalari ko\u2018rsatilishi, manfaatlar to\u2018qnashuvi yo\u2018qligi tasdiqlanishi, sahifalar, jadvallar va rasm(l)ar soni hamda muallif bilan bog\u2018lanish uchun aloqa manzili ko\u2018rsatilishi kerak (titul sahifasini rasmiylashtirish namunasi jurnal saytida keltirilgan).<\/p>\n<\/li>\n

  5. \n

    Maqola sarlavhasi qisqa, aniq va mazmunni to\u2018liq ifodalovchi bo\u2018lishi kerak. Kalit so\u2018zlar Index Medicus tizimida qabul qilingan Medical Subject Headings (MeSH) ro\u2018yxatiga muvofiq tanlanishi zarur.<\/p>\n<\/li>\n

  6. \n

    Mualliflar haqidagi ma\u2019lumotlar quyidagilarni o\u2018z ichiga olishi kerak: familiya, ism, otasining ismi; ilmiy darajasi va unvoni; lavozimi; ish joyi (muassasa va uning tarkibiy bo\u2018linmasi nomi), shuningdek quyidagi identifikatorlar: Researcher ID (WoS), Scopus ID, ORCID ID (majburiy!), SPIN-kodi (RINTs), Author ID (RINTs). Muharririyat bilan aloqa qiluvchi muallif uchun aloqa manzilida pochta indeksi, to\u2018liq manzil, ish joyi, telefon raqamlari va elektron pochta manzili ko\u2018rsatilishi lozim. Ushbu aloqa manzili maqola bilan birga chop etiladi.<\/p>\n<\/li>\n

  7. Original ilmiy maqolaning annotatsiyasida quyidagi bo\u2018limlar alohida ko\u2018rsatilishi shart: \u00abMaqsad\u00bb, \u00abMateriallar va usullar\u00bb, \u00abNatijalar\u00bb, \u00abXulosa\u00bb. Annotatsiya rus va ingliz tillarida (250\u2013300 so\u2018z) taqdim etilishi va maqoladan alohida tarzda chop etishga yaroqli bo\u2018lishi kerak. Qisqa xabarlar, sharhlar va klinik holatlar bo\u2018yicha yozilgan maqolalarning annotatsiyasi tuzilmagan (strukturali emas) bo\u2018lishi mumkin, lekin hajmi kamida 150 so\u2018zni tashkil etishi lozim. Annotatsiyalar, kalit so\u2018zlar, mualliflar haqidagi ma\u2019lumotlar va bibliografik ro\u2018yxatlar muharririyat tomonidan elektron ma\u2019lumotlar bazalariga indeksatsiya uchun yuboriladi.<\/li>\n
  8. \u00abKirish\u00bb bo\u2018limida muhokama qilinayotgan muammo bo\u2018yicha qisqacha adabiyot sharhi beriladi, hal qilinmagan va bahsli masalalarga e\u2019tibor qaratiladi, ishning maqsadi shakllantiriladi va asoslanadi. Havolalar so\u2018nggi 10 yildagi nashrlarga asoslangan bo\u2018lishi lozim, maqolada ishlatilgan adabiyotlar esa muallif(lar)ning global bibliografik bazalar, onlayn platformalar va raqamli kutubxonalar orqali ilmiy ma\u2019lumotlarni izlash strategiyasini yaxshi egallaganligini isbotlashi kerak.<\/li>\n
  9. \u00abMateriallar va usullar\u00bb bo\u2018limida tadqiqot ob\u2019yektlari va ishlatilgan usullar to\u2018g\u2018risida batafsil ma\u2019lumot berilishi kerak, shuningdek, foydalanilgan uskunalar tavsifi ham bo\u2018lishi lozim. Agar klinik tadqiqotlarda qo\u2018llanilgan tashxis va davolash usullari standart protseduralarga mos kelmasa, mualliflar ish olib borilgan muassasaning axloqiy komiteti tomonidan ularning ma\u2019qullanganini va 1975 yilgi Helsin deklaratsiyasiga muvofiqligini tasdiqlovchi ma\u2019lumotni taqdim etishlari lozim. Maqolada bemorning shaxsini aniqlashga imkon beruvchi maxfiy ma\u2019lumotlarni (familiyasi, kasallik tarixining raqami va boshqalar) e\u2019lon qilish taqiqlanadi. Rasm, rentgen, angiografiya va boshqa axborot vositalarida bemor familiyasi yashirilgan bo\u2018lishi lozim; suratlarda ham bemorning shaxsi aniqlanmasligi kerak. Mualliflar bemorga uning kasalligi va qo\u2018llanilgan tashxis-davolash usullari haqida ma\u2019lumotlarning chop etilishi mumkinligini ma\u2019lum qilishlari va mazkur ma\u2019lumotlarning bosma va elektron nashrlarda e\u2019lon qilinishida maxfiylik kafolatlanishini ta\u2019minlashlari lozim. Agar bemorning shaxsini yashirishning imkoni bo\u2018lmasa (masalan, yuz plastik operatsiyalari suratlari), mualliflar bemordan ushbu ma\u2019lumotlarning tarqatilishiga yozma rozilik olishlari va bu haqda maqolada ko\u2018rsatishlari shart (rozilik shakli namunasi jurnal saytida mavjud). Tajriba hayvonlari ishtirok etgan ilmiy ishlarda esa tajriba o\u2018tkazilgan muassasaning yoki xalqaro\/natsional qoidalar asosida hayvonlarga insoniy munosabatda bo\u2018lingani ko\u2018rsatilishi lozim. Bo\u2018lim oxirida statistik tahlil va qayta ishlash metodlari batafsil bayon qilinadi.<\/li>\n
  10. \u00abNatijalar\u00bb bo\u2018limida tadqiqotning asosiy mazmuni va natijalari to\u2018liq va aniq bayon qilinishi kerak. Olingan ma\u2019lumotlarni yanada aniqroq tushunish uchun ularni jadval va grafiklar ko\u2018rinishida berish maqsadga muvofiq.<\/li>\n
  11. \u00abMuhokama\u00bb bo\u2018limida olingan natijalar tanqidiy yondashuvda ko\u2018rib chiqilishi, ularning ilmiy yangiligi, amaliy ahamiyati tahlil qilinishi va boshqa mualliflarning mavjud ma\u2019lumotlari bilan taqqoslanishi lozim.<\/li>\n
  12. \u00abXulosa\u00bb qisqa va aniq ifodalangan bo\u2018lishi kerak. Unda tadqiqot maqsadlari va vazifalariga berilgan javoblar, olingan asosiy natijalar, ularning yangiligi va amaliy ahamiyati aks ettiriladi.<\/li>\n
  13. Faqat umumqabul qilingan belgilar va qisqartmalar ishlatilishi kerak. Agar matnda biror so\u2018z birikmasi tez-tez takrorlansa, uni qisqartma shaklida keltirish mumkin, biroq bu qisqartma birinchi marotaba ishlatilganda qavs ichida to\u2018liq shakli ko\u2018rsatilishi lozim. Maqola sarlavhasida qisqartmalarni faqat istisno hollardagina ishlatish mumkin. Barcha fizik kattaliklar Xalqaro birliklar tizimi (SI)da ifodalanishi lozim. Faqat xalqaro patentlanmagan (generik) dori vositalarining nomlarini ishlatishga ruxsat beriladi.<\/li>\n
  14. Foydalanilgan adabiyotlar ro\u2018yxati Vancouver uslubiga muvofiq rasmiylashtiriladi (https:\/\/www.imperial.ac.uk\/media\/imperial-college\/administration-and-support-services\/library\/public\/vancouver.pdf<\/a>). Jurnallar nomidagi qisqartmalar Index Medicus asosida keltiriladi. Barcha mualliflarning familiyalari va bosh harflari ko\u2018rsatilishi shart. Agar mualliflar soni oltitadan oshsa, dastlabki olti nafar muallifdan keyin [va boshq.] yoki [et al.] keltirilishi mumkin. Adabiyotlar ro\u2018yxati ingliz transkripsiyasida ham taqdim etilishi kerak (namuna jurnal saytida berilgan). Jurnal BGN (https:\/\/translit.net\/ru\/bgn\/<\/a>) yoki BSI (https:\/\/translit.net\/ru\/bsi\/<\/a>) transkripsiya uslubidan foydalanadi. Havolalar matndagi keltirilish tartibiga ko\u2018ra (alfavit emas) raqamlantiriladi. Havola raqamlari matnda kvadrat qavs ichida ko\u2018rsatiladi (masalan: [1, 2], yoki [1\u20134], yoki [3, 5\u20138]). Original maqolalarda kamida 15 va ko\u2018pi bilan 30 ta, adabiyot sharhlarida esa 50 tadan ko\u2018p bo\u2018lmagan manba keltirilishi tavsiya etiladi. Avtoreferatlar, dissertatsiyalar, tezislar, ilmiy to\u2018plamlardagi maqolalar, o\u2018quv-uslubiy ishlarga havola berish mumkin emas. Normativ hujjatlarga havola faqat izoh (snoska) ko\u2018rinishida keltiriladi, adabiyotlar ro\u2018yxatiga qo\u2018shilmaydi. Barcha havolalar to\u2018g\u2018riligiga va asl manbalarni aniq ko\u2018rsatishga mualliflar javobgardir (namuna jurnal saytida keltirilgan).<\/li>\n
  15. Jurnalda qabul qilingan imlo qoidalariga rioya etilishi lozim, xususan, \u201c\u0451\u201d harfi zarur hollarda albatta yozilishi shart.<\/li>\n
  16. Jadvallar matnda ular eslatib o\u2018tilgan joydan keyin darhol joylashtirilishi, raqamlantirilgan bo\u2018lishi, sarlavhaga ega bo\u2018lishi va kerak bo\u2018lsa, izohlar (pastki eslatmalar) bilan to\u2018ldirilishi kerak. Jadvallar Microsoft Office Word 2007 formatida tayyorlanishi lozim.<\/li>\n
  17. Illyustrativ materiallar (fotosuratlar, rasmlar, chizmalar, diagrammalar) aniqligi va kontrasti yuqori bo\u2018lishi hamda matndagi havola tartibiga muvofiq raqamlantirilgan bo\u2018lishi kerak. Diagrammalar matnda rasm sifatida va alohida Microsoft Office Excel fayli ko\u2018rinishida topshiriladi. Mikrofotosuratlar ostida bo\u2018yoqlash usuli va kattalashtirish darajasi ko\u2018rsatiladi. Elektron variantdagi illyustratsiyalar TIFF yoki JPEG formatida, kamida 300 dpi aniqlikda, surat o\u2018lchami kamida 80\u00d780 mm (taxminan 1000\u00d71000 piksel) bo\u2018lishi kerak.<\/li>\n<\/ol>\n

    Qo\u2018lyozmani yuborish<\/strong><\/h3>\n

    1.<\/strong> Maqola matni, grafik materiallar va barcha ilova hujjatlari (namuna ko\u2018rinishi: http:\/\/sammu2-kl.uz\/ru\/pages\/innovative_surgery_on_the_silk_road<\/a>) quyidagi elektron manzilga yuboriladi: sammu.2kl@gmail.com<\/a><\/strong>.<\/p>\n

    2.<\/strong> Maqola qo\u2018lyozmasi bilan birga quyidagilar ko\u2018rsatilgan muallif(lar) tomonidan yozilgan xat (hamroh xat) taqdim etilishi kerak (namuna jurnal saytida keltirilgan):<\/p>\n